سیدعلی محقق-روزنامه ابتکار- سرانجام 21 دسامبر جنجالی هم آمد ومثل بقیه روزهای تقویم، دقیقه به دقیقه طی شد و گذشت و زمین همچنان به دور خورشید و به گرد خودش می‌چرخد و دنیا به پایان نرسید. شایعه خرافی «پایان جهان» در هفته‌ها و ماه‌های اخیر روز به روز طیف گسترده تری از مردمان جهان و ایران را به خود درگیر كرده بود و هرچه كه به این روز موعود نزدیكتر می‌شدیم، ابعاد حرف و حدیث‌ها مربوط به این روز هم بیشترمی شد. تا جایی كه می‌توان گفت در ماجرای 21 دسامبر بازهم زور خرافه پرستی و شایعه پذیری مردم جهان به علم و استدلال‌های منطقی چربید.

با وجود شایعه ای كه جهان گیر شده بود، روز گذشته و در 21 دسامبر خورشید مانند همه روزهای سال طلوع و غروب كرد و زمین مانندها میلیون سال دیگر به دور زدنب ه دور خود و به دور خورشید ادامه داد. در همه روزهای گذشته تا صبح روز 21 دسامبر، چه در ایران و چه در كل جهان، هر كسی از ظن خودش با ادعای پایان جهان همراه شده بود. نگاهی به مقالات، نوشته ها، نظرات و پیغام‌های مكتوب شده در فضای مجازی و شبكه‌های اجتماعی، گفت و شنودهای شفاهی در اماكن عمومی و مهمانی‌ها و محیط‌های كاری و انعكاس و بازخورد دیدگاه‌های مردمان جهان در شبكه‌های تلویزیونی و رسانه‌های مختلف نشان می‌دهد كه مردم جهان با رویكردهای متنوع و متفاوتی با این شایعه برخورد كرده بودند. جماعتی ماجرا را به طور كلی جدی گرفته بودند وهمه روزهای گذشته را به دنبال راه‌های احتمالی برای زنده ماندن بودند. جماعتی اگر چه پایان دنیا باورشان شده بود اما موضعی انفعالی گرفته بودند و با ترس و لرز و احتمال به وداع با زندگی می‌اندیشیدند.در كنار این جماعت تقریبا قابل توجه كه بی شك می‌توان به آنان لقب خرافه گرایان 2012 داد، عده زیادی هم بودند كه چندان قضیه رو جدی نگرفتند و به زندگی عادی خود مشغول بودند. طیف وسیعی هم این شایعه و خرافه را به اسبابی برای سرگرمی و شوخی خود و اطرافیان بدل كرده بودند. در طول یك هفته گذشته هزاران مطلب و جمله و دیالوگ طنزآمیز در جوامع مختلف پیرامون ماجرای « پایان جهان» تولید شد و در قالب پیامك و ایمیل و استاتوس‌های مندرج در شبكه‌های اجتماعی و یا نقل و قول‌های شفاهی دست به دست شد. بسیاری هم واكنش‌های بینابینی داشتند و تحت تاثیر هجمه غالب شایعه هم پا به پای خرافه گرایان، نگران احتمال واقعیت داشتن ماجرای پایان جهان بودند وهم در بسیاری از مقاطع با سست بودن پایه‌های چنین ادعایی كنارآمده وعقل گرایان وعلم گرایان را همراهی می‌كردند. البته گروهی پراكنده هم بودند كه به واسطه دور بودن از تكنولوژی‌های نوین شایعه پردازی در اشل جهانی و زندگی جزیره ای و سنتی احتمالا این شایعه احتمالا حتی به گوش شان نیز نرسید كه بخواهند درباره آن موضعی داشته باشند.

پایان جهان و شب یلدای ایران

در ایران شب منتهی به 21 دسامبر« شب یلدا» بود و خانواده‌های ایرانی در جای جای سرزمین ایران و كشورهای مختلف جهان با جمع شدن در كنار هم سنت قدیمی مربوط به آخرین شب پاییز و بلندترین شب سال را با دور هم بودن و سنت‌های خاص خود جشن گرفته بودند. یلدای امسال اما به شدت تحت تاثیر شایعه پایان جهان قرار گرفته بود. در حالت عادی انتظار می‌رفت كه در شب نشینی یلدای امسال علاوه بر حافظ خوانی و مباحث خانوادگی و... گرانی قیمت ها، انتخابات ریاست جمهوری آینده و به طور كلی اوضاع اقتصادی و سیاسی كشور موضوع اصلی گفت و شنودهای زنان و مردان خانواده‌های ایرانی باشد. اما در این شب كاملا ایرانی بیش از هرچیز سخن از شایعه پیشگویی ویرانی جهان بود. عده ای در قالب طنز و خواندن اس ام اس‌ها و ایمیل‌های مربوط به پایان جهان شب خود را صبح كردند. عده ای در هول ولای احتمال واقعیت داشتن موضوع قرار داشته و به مرگ و جهان پس از مرگ فكر می‌كردند و عده ای دیگر از راه‌های زنده ماندن و فراز و فرودهای ماجرا داد سخن می‌دادند. از این رو در شب یلدا این شایعه مجال را از اقتصاد و سیاست گرفت و خود میدانداری كرد.

تجارت و سودجویی با شایعه « پایان جهان»

شایعه « پایان جهان» چه در فضای اینترنتی و مجازی و چه در دنیای واقعی، به فرصتی برای سودجویی و تجارت بسیاری از مردمان جهان نیز بدل شد. نگاهی به اخبار منتشر شده در روزهای اخیر نشان می‌دهد كه افراد زیادی شایعه پایان جهان را مستمسك قرار داده وموقعیت را مناسب دیدند و از این شایعه برای خود کیسه ای دوختند و پولی به جیب زدند. مانند مردی که چادر امن برای پایان جهان را آگهی اینترنتی کرد تا به مبلغ گزاف چند ده برابر اصل قیمت آن بفروشد! البته عده ای نیز بدون اینکه بخواهند توفیق اجباری یافتند تا این شایعه به نفع جیب آنها باشد.همانند هتل دار یا کافه دار روستای” شیرینجه” ترکیه که بدون اینکه نقشی داشته باشند از هجوم میهمانان پر شمار خرافه گرا، پول خوبی به جیب زدند. شایعه شده بود كه این روستا در پایان دنیا، امن و ایمن می‌ماند و کلی انسان خوش باور با سرعت و استرس خود را از سراسرجهان به آنجا رساندند! جالب این که بسیاری از این افراد، بلیت‌های یک طرفه و نه رفت و برگشت به مقصد ترکیه خریداری کرده بودند! این دسته كه عموما باوری به پایان جهان نداشتند را می‌توان"سودجویان" یا”کامیابان" این داستان دانست.

شکست خوردگان این شایعه

به تبع این سودجویی‌ها جماعتی هم شکست خوردگان این شایعه بودند. کم نبودند افراد و خانواده‌هایی که با صرف هزینه‌های گزاف خانه و کاشانه خود را رها کردند تا به زعم خود برای امن ماندن از مصیبت پایان جهان به نقطه ای امن بروند. عده زیادی از باورمندان به پایان جهان نیز با تزریق استرس، به روان و جان خود صدمه زدند که این دسته را هم باید جزء گروه بازندگان دانست. در اولین ساعات پس از طلوع خورشید 21 دسامبر و هنگامی كه جهان مطمئن شد كه نمرده است و زندگی بر روی زمین ادامه دارد اما واكنش‌ها به شایعه فراگیر پایان جهان سمت و سوی دیگری به خود گرفت. در میان گستره پذیرندگان شایعه طیفی از شایعه سازان و سركردگان خرافه چه در ایران و چه در جهان از اشتباه كوچكی در تقویم سخن گفته و مدعی پایان جهان در روزهایی دور یا نزدیك شدند. عده ای به دنبال دلیل علمی متوقف شدن پایان دنیا و نجات جهان برآمدند و عده ای دیگر بساط « دیدید گفتم شایعه است!؟» راه انداخته و به سرعت جای خود را در زمین بازی عوض كردند.

مقصران شایعه ختم جهان

همانطور كه در روزهای گذشته به طور گسترده ای عنوان شده است، اولین مقصرشایعه ختم جهان را بسیاری تقویم باستانی قوم مایا و پیشگویی‌های به جا مانده در تاریخ این قوم می‌دانند. پیشگوئی پایان دنیا که در هفته‌های اخیر رسانه‌های جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است برگرفته از تقویم قوم مایا و رو به پایان رفتن ارقام سال و روز در این تقویم خاص و منحصر به فرد است. قوم مایا مشهورترین اقوام سرخپوستی هستند که در جنوب مکزیک زندگی می‌کنند. تقویم مایا در پایان سال 2012 به پایان می‌رسد، به همین دلیل بازماندگان قوم مایا به دنبال دلیلی مذهبی، علمی، نجومی و تاریخی می‌گردند تا درك كنند چرا این تقویم می‌گوید که جهان رو به پایان است.برخی دیگر هم نوسترآداموس پیشگوی مشهور قرن‌های گذشته را عامل اصلی طرح پیش بینی پایان جهان می‌دانند. در هر حال این اعتقاد خرافی و باستانی در سال‌های گذشته پر رنگ تر شده و در فضای مجازی و شبكه‌های اجتماعی شاخ و برگ‌های علمی نیز به آن اضافه شده و دست به دست می‌گشت.علاوه بر این در سال 2010 این پیشگویی دستمایه ساخت فیلمی به نام 2012 در هالیود شد كه بیش از قبل زمزمه پایان جهان را بر سر زبان‌ها انداخت.این پیشگویی خرافی به تدریج به بهمنی مهیب بدل شد و همه افكار عمومی جهان را با خود همراه كرد تا اینکه طی هفته‌های گذشته و با اوج گیری شایعه دانشمندان ناسا به شدت این ادعای خیالی و دروغین را مضحك دانسته و آن را تكذیب كرده بودند.

لذتی كه در شایعه است در تكذیب آن نیست

اما بر پایه اصل مهمی كه می‌گوید« لذتی كه در شایعه و خبر است در تكذیب آن نیست» كسی چندان تكذیب‌های علمی ناسا و دانشمندان دیگر را جدی نگرفت و انگار همه دوست داشتند پایان دنیا را باور كنند.حتی تكذیبیه ناسا نتیجه عكس داد و شایعه دیگری منتشر شد كه ناسا هم پایان دنیا را تایید کرده و حتی بسیاری لینک مقاله ناسا را هم با هم به عنوان تایید پایان جهان مبادله می‌كردند. این در حالی است كه ناسا در مقالات متعدد اعلام كرده بود که 21 دسامبر یک روز معمولی مثل همه روزهاست.

هجوم مجازی ایرانیان به صفحه ناسا

نكته عجیب تر قضیه اما صبح 21 دسامبر اتفاق افتاد. شاید بتوان تعجب برانگیزترین واكنش‌ها به عدم تحقق شایعه پایان جهان را در بین كاربران ایرانی فضای مجازی و شبكه‌های اجتماعی جستجو كرد. هزاران كاربر ایرانی فیس بوك و شبكه‌های مجازی دیگر از صبح دیروز و وقتی كه دوباره آفتاب را دیدند به صفحه ناسا در فیسبوك و سایت اصلی این سازمان هجوم آوردند. تا زمان نگارش این گزارش حداقل 20 هزار نظر و كامنت توسط كاربرانی كه 95 درصد آنها ایرانی هستند در زیر دو مطلب اصلی صفحه ناسا در فیسبوك منتشر شده است. بسیاری از كاربران باور كرده بودند كه ناسا شایعه پایان جهان را تایید كرده بود. حجم كامنت‌های منتشر شده به زبان فارسی چنان زیاد است كه عملا به نظر می‌رسد زبان اصلی این صفحه از انگلیسی به فارسی تغییر كرده است. درصد قابل توجهی از این نظرات ناسزاگویی و طعنه به مقامات ناسا در اعتراض به انتشار این شایعه است. اگرچه این هجوم و نظر دهی‌های كاربران ایرانی بیشتر جنبه طنز و سرگرمی و شیطنت داشته است اما در هر حال نشانه‌هایی از باورپذیری خرافات در زیر پوست جامعه ایرانی را نشان می‌دهد.

« 7 آزمون استخدامی» برای اولین بار در ایران - اگر به فکر استخدام در ادارات دولتی و شرکت های خصوصی هستید... - اگر دوست دارید در استخدام از دیگران یک گام جلوتر باشید... - اگر در تصمیم تان برای استخدام جدی هستید... -اگر میخواهید در آزمون استخدامی که مد نظرتان است قبول شوید.... -اگر شما قصد شرکت در آزمون استخدامی در ادارت،نهادها،بانک ها،سازمان های دولتی و خصوصی و شرکت های مختلف را در آینده ای نزدیک دارید « 7 آزمون استخدامی»  کمک بزرگی به شما در جهت آشنا شدن نمونه آزمون و سوالات آن خواهد کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید